Tag Archives: heeft God de bijbel geinspireerd

Het Pascha Teken van Mozes

Eerder hebben wij gezien hoe de test van Abraham’s brandoffer van zijn zoon Isaac, op het offer van Jezus wees, door de exacte plaats aan te duiden. Het is nu 500 jaar na Abraham en het is ongeveer 1500 BC. Nadat Abraham stierf waren er veel afstammelingen van Isaac, dezen werden nu Israelieten genoemd. Het was een uitgebreid aantal van mensen maar zij zijn ook slaven geworden in Egypte. (Genesis 45-46)

Het Drama van de Uittocht

Nu komen wij bij een merkwaardig drama vastgelegd door Mozes in het boek Exodus (zo genoemd naar het relaas van de Uittocht onder Mozes, die de Israeliten uit Egypte voorging). God had Mozes bevolen om de Pharao te confronteren. Het resultaat was een strijd tussen de wil van deze twee. Het conflict bracht negen plagen voort tegen de Farao. Maar Farao stond niet toe dat de Israelieten mochten vertrekken, daarom bracht God een tiende en verwoestende plaag. De volledige geschiedenis van de tiende plaag is in het boek van Exodus en ik spoor u aan het te lezen want het zal u helpen om de volgende uitleg te begrijpen.

Dit is de tiende plaag die door God verordend was: iedere eerstgeborende wordt gedood deze nacht, behalve degenen die in huizen wonen waar de deurpost was beschilderd met het bloed van een geofferd lam. Voor Farao betekende dit, dat als hij niet gehoorzaamde zijn eerstgeboren zoon en de troonopvolger zou sterven. En ieder huis in Egypte zou zijn eerstgeboren zoon verliezen, als zij geen lam offerden en het bloed op de deurpost schilderden. Egypte moest een nationale ramp het hoofd bieden.

Maar in de huizen waar een lam werd geofferd en het bloed aan de deurpost werd geschilderd gold de belofte dat iedereen bewaard zou blijven. De dood zou dat huis overslaan. Daarom wordt deze dag Pascha genoemd.

Het Pascha teken, voor wie?

Velen die bekend zijn met dit verhaal, nemen aan dat het bloed op de deurpost het teken was voor de engel des doods. Let op dit vreemde aspect in het verhaal:

 De Heer zei tegen Mozes…”…Ik ben de Heer. Het bloed (van het Pascha lam) zal een teken zijn voor u op de huizen waar u bent; en als ik het bloed zie, dan zal ik u overslaan” (Exodus 12:13)

De Heer zocht naar bloed op de deurposten, en wanneer Hij het zag, dan sloeg Hij hen over. Maar het bloed was geen teken voor de Heer. Er staat heel duidelijk dat het bloed een ‘teken zal zijn voor u’ – namelijk voor de mensen. En in het verlengde daarvan is het een teken voor ons die dit verhaal lezen.

Maar hoe is het dan een teken? Na deze gebeurtenissen verordende de Heer om:

En als uw kinderen dan vragen: ‘Waarom doet u dat?’, dan moet u antwoorden: ‘Het is een Pascha-offer voor de HERE, Die in Egypte onze huizen voorbij ging, toen Hij de Egyptenaren strafte.” (Exodus 12:26,27)

De merkwaardige Pascha kalender

We hebben aan het begin van dit stuk gezien dat deze gebeurtenis het begin is van de oude Joodse kalender.

De Heer sprak tot Mozes en Aaron in Egypte; “ Deze maand zal voor jullie de eerste maand zijn, de eerste maand van jullie jaar…(Exodus 12:1-2)

Dus werden de Israelieten geboden om Pascha ieder jaar op dezelfde dag te vieren. De Joodse kalender is een beetje anders dan onze westerse kalender. Daardoor verandert de eerste dag van jaar tot jaar als we het vergelijken met de westerse kalender.

Sheep

Dit is een modern beeld van Joodse mensen die zich voorbereiden op het Pascha, ter herinnering aan dat eerste Pascha 3500 jaar geleden.

Daarom wordt tot op de dag van vandaag, 3500 jaar later, door de Joden over de wereld, Pascha gevierd op dezelfde dag op hun kalender, ter herinnering van deze gebeurtenis in gehoorzaamheid aan het bevel dat hen gegeven werd.

Door deze gebeurtenis na te gaan in de geschiedenis, zien we iets opmerkelijks. Je kunt dit lezen in het Evangelie ; de omstandigheden rond de arrestatie en rechtzaak van Jezus:

“Toen brachten zij Jezus…naar het pretorium…zij gingen het pretorium niet binnen want ze moesten het paasmaal (seder) kunnen eten en mochten zich daarom niet verontreinigen. Pilatus zei tot de Joodse leiders…Maar er bestaat onder u de gewoonte dat ik met Pasen iemand vrijlaat. Wilt gij dat ik de koning der Joden vrijlaat? Toen begonnen zij opnieuw te schreeuwen: Nee, die niet…                 (Johannes 18: 28, 39-40)

Het verband tussen de kruisiging van Jezus en Pasen wordt ondersteund in de rabbinale geschriften van de Talmoed. Dit zijn niet-vriendelijke getuigen en hebben daarom geen motief om het eens te zijn met wat er door de Evangelieschrijvers gezegd wordt. Zij erkennen echter dat:

“Jezus is opgehangen op de avond voor Pasen…” (Sanhedrin 43a van de Babylonische Talmoed; aangehaald in Jezus en Christelijke oorsprongen buitenom het Nieuwe Testament.)

Om het anders te zeggen, Jezus werd gearresteerd en ter dood gebracht op het Pascha van de Joodse kalender – de dag waarop de Joden een lam gingen slachten ter herinnering aan de lammeren die er voor zorgden dat in 1500 BC de dood hen zou overslaan. Misschien herinner je je een van de Titels van Jezus:

De volgende dag zag Johannes (de Doper) Jezus naar hem toe komen en zei: “Zie het Lam van God, die de zonden van de wereld zal weg nemen…” (Johannes 1:29).

Dit is waar we het drama in dit Teken zien, Jezus, het ‘Lam Gods’, werd gekruisigd (dus geofferd) op precies dezelfde dag dat iedere Jood die toen leefde, een lam offerde als herinnering aan het eerste Pascha, dat leven gaf aan de Joodse kalender. Dit verklaart de twee verschillende jaarlijkse vieringen – een parallel welke weinigen van ons opmerken, en ons ook niet afvragen: ‘Waarom?’ Het Joodse Pascha feest is ieder jaar in rond dezelfde tijd als Pasen. Het valt altijd in dezelfde maand of week, maar niet op dezelfde dag omdat Goede Vrijdag betrekking heeft op de Vrijdag van deze week, terwijl het Joods Pascha valt op de veertiende dag van de maand ‘Nisan”. Dit is de reden dat Pasen ieder jaar anders valt. De Joodse kalender werkt anders dan de kalender van het westen.

Tekenen, er zijn overal tekenen

We gaan nu terug naar de tijd van Mozes, naar het eerste Pasen (Pascha) waar het bloed een teken was. Niet voor God maar voor de mensen. Denk nu eens een ogenblik aan wat de bedoeling van tekenen zoals hieronder kan zijn:

Signs

Tekenen zijn om onze gedachten te richten op dingen waar de tekenen naar verwijzen.

Het teken van ‘doodskop en botten’ verwijst ons naar dood en gevaar. Het teken van de ‘Gouden Bogen’ doet ons aan McDonalds denken. Het teken ‘√’ op de bandana van tennis speler Nadal is het teken van Nike. Nike will dat wij aan hen denken als we Nadal zien. Met andere woorden: tekenen zijn wegwijzers voor onze gedachten, niet om aan het teken zelf te denken, maar aan iets anders.

Welnu, het verhaal van Pascha spreekt uitdrukkelijk van het teken voor de mensen. Waar wil God dat wij aan denken met het teken van Pasen (Pascha)?  Aan de merkwaardige samenloop van het feit dat lammeren geofferd worden op dezelfde dag als Jezus, en het feit dat Jezus ‘Lam van God’ genoemd wordt. Dat moet wel een verwijzing zijn naar het latere slachtoffer, Jezus.

Het werkt in onze gedachten zoals in het diagram dat ik van mezelf hier gemaakt heb.

Het Pascha is een teken wijzend naar Jezus door de opmerkelijke timing van het Pascha met Jezus 'kruisiging

Het Pascha is een teken vooruit wijzend naar Jezus door de opmerkelijke timing van het Pascha met Jezus z’n kruisiging

Pasen is het Teken dat vooruit wijst naar Jezus door de bijzondere samenloop van Pasen met de kruisiging van Jezus.

Het feit dat Jezus het ‘Lam van God’ is en Zijn bloed vloeide, heeft mij ‘leven’ gegeven.

De plaats waar eerder een ram gedood werd zodat Isaac kon leven was de berg van Moriah – is precies dezelfde berg waar later Jezus geofferd zou worden. Dat maakt het mogelijk dat wij de betekenis ‘zien’ van Zijn dood door te wijzen naar de plaats. Op deze berg zien wij dat Pasen naar het offer van Jezus wijst, maar door een ander teken te gebruiken – door naar de dag op de kalender te wijzen – de kalender begon met dit gebeuren. Dus de twee voornaamste gebeurtenissen van het Oude Testament (Isaac en de Uittocht) zijn symbolische tekenen die direct op het tijdstip en de plaats van de dood van Jezus wijzen. Beiden gebruiken geofferde lammeren. Ik kan me niemand herinneren in de geschiedenis van wie de dood (of een voorname gebeurtenis) zo is voorgespiegeld door twee paralellen op zo’n dramatische manier. U misschien?

Door beide gebeurtenissen te bekijken, worden we erop gewezen dat er een redelijke basis is om te geloven dat Jezus de hoeksteen is van een goddelijk plan, lang geleden voorschaduwd door Egyptische slaven die een nieuwe kalender begonnen door de deurposten van hun huizen te beschilderen met het bloed van lammeren.

Maar waarom heeft God deze tekenen gegeven om de kruisiging van Jezus aan te kondigen en te voorspellen? Waarom is deze gebeurtenis zo belangrijk? Hoe zit het met de wereld, dat het zulke bloedige rituelen nodig heeft? Om daar antwoord op te krijgen zullen we naar het begin van de Bijbel kijken om te begrijpen wat er gebeurde vanaf het begin der tijden.

Het Teken van Abrahams Offer

Abraham is een van de meest fundamentele karakters van het Oude Testament die ons helpt om het Evangelie te begrijpen. Hij leefde 4000 jaar geleden en reisde van wat nu Iraq heet naar wat nu Israel heet. Het verslag in de Bijbel is erg oud maar toch wordt het geregeld ondersteund door archeologische opgravingen als feitelijke geschiedenis. In de 17000 Elba Tabletten die ontdekt zijn in 1975-6 in noordelijk Syrië, 4200 jaar oud,  worden Sodom, Gomorra, Admah, Zeboiim en Zoar, vermeld als “Steden van de Vlakte”, dezelfde namen en beschrijvingen die gebruikt worden in Genesis 13:3 & Genesis 14:2 – de plaatsen waar Abraham zijn tenten opsloeg. Zodoende hebben we echt wel reden om te geloven dat dit verslag historisch is. Dit verslag van Abraham is samengesteld door Mozes rond 1500 vóór Christus, een paar honderd jaar nadat Abraham leefde. In moderne archeologie hechten we veel waarde aan mondelinge overlevering (‘verhalen’).

Zo wil ik kijken naar een bekend gedeelte van het verslag van Abraham, waar God hem vraagt om zijn enige zoon Isaäk te offeren, de beloofde zoon van zijn ouderdom, die volgens Joodse overlevering inmiddels in de dertig was, op wie Abraham jarenlang op gewacht had, en op wie alle hoop voor de toekomst rustte.

Op dit moment in zijn leven wordt Abraham op de proef gesteld zoals nooit tevoren en dit geeft ons een blik door een ‘ruitje` naar het Evangelie. Ik raad u sterk aan om in Genesis het hele verslag van de beproeving, en het voorgenomen offer van zijn zoon Isaäk hier te lezen.

Het offer, kijkende naar de toekomst

We kunnen zien aan het verslag dat dit een proef was voor Abraham, maar het is ook voor ons geschreven. En om dit te `zien` moeten we enige waarnemingen in dit verslag op een rij zetten. Hier volgt een belangrijk gedeelte van het verslag:

Abraham keek op en zag een ram die met zijn horens in het struikgewas verward zat; Abraham greep de ram en offerde het als brandoffer op het altaar in plaats van zijn zoon. Abraham gaf die plaats de naam ’Jahweh draagt zorg’ (de Heer zal voorzien). Daarom wordt ook nu nog gezegd: Op de berg van Yaweh wordt zorg gedragen’. (Op de berg van de Heer wordt het voorzien) (Genesis 22:13-14)

Merk op welke naam Abraham geeft aan de plaats van de beproeving. Hij noemde het “de Heer zal voorzien”. De vraag die wij moeten stellen is: ‘Is die naam in het verleden, in de tegenwoordige tijd, of in de toekomstige tijd?’ Het is duidelijk in de toekomstige tijd. Het kommentaar dat volgt maakt dat zelfs duidelijker (wat Mozes er in gezet heeft toen hij dit verslag in de Torah samenstelde zo ongeveer 500 jaar later) herhaalt: ”…het wordt voorzien”. Dit is weer in de toekomstige tijd en is daarom gericht op de toekomst. Maar de ram is brandoffer in vers 13 en dus de benaming gebeurt pas nadat de ram is geofferd in plaats van Isaäk. Velen die dit verslag lezen, denken dat Abraham, toen hij de plaats een naam gaf, het heeft over de ram die in het struikgewas verward zat en die hij offerde in plaats van zijn zoon Isaäk. Maar toen Abraham de plaats een naam gaf, was de ram al dood, geofferd en verbrand. Als Abraham aan de ram dacht die al dood, geofferd en verbrand was – dan zou hij geschreven hebben: “…de Heer heeft voorzien”, in de verleden tijd dus. En Mozes, toen hij dacht aan de ram die de plaats van Abraham’s zoon Isaäk innam, zou gezegd hebben ’daarom wordt ook nu nog gezegd “Op de berg van de Heer werd voorzien”. Maar zowel Abraham als Mozes geven de naam in de toekomstige tijd en ze denken dus niet aan een reeds dood en geofferd ram.

Waar het brandoffer plaats vond

Waar gaat dit dan om? Als we zoeken naar een aanduiding of teken dan zien we dat de plaats waar God Abraham naartoe stuurde, het begin van dit Teken was:

Toen zei God, “Neem uw zoon, uw enige zoon, Isaäk, die ge lief hebt en ga naar het  land van Moria. Offer hem daar op als brandoffer op een van de bergen, die ik u aanwijs”. vers:2

Dit gebeurde dus in ‘Moria’. Maar waar is dat? Ofschoon het een wildernis was in de tijd van Abraham (2000 voor Christus), heeft Koning David duizend jaar later (1000 vC) de stad Jeruzalem daar gevestigd. Zijn zoon Salomo bouwde er de eerste Joodse tempel. Later in de historische boeken van het Oude Testament lezen wij:

Toen begon Salomo met de bouw van de Tempel van Jahweh in Jeruzalem op de berg Moria, waar Jahweh aan zijn vader David verschenen was ( 2 Kronieken 3:1)

Met andere woorden, ‘de berg Moria’ was in de tijd van Abraham, een geisoleerde bergtop in de wildernis. Maar 1000 jaar later, dank zij David en Salomo werd het de centrale hoofdstad van de Joden en Israelieten, waar zij de Joodse tempel bouwden. En tot de dag van vandaag is het een heilige plaats voor de Joodse mensen.

Jezus en het brandoffer van Abraham

En hier vinden we een direct verband met Jezus en het Evangelie. We zien dit verband als we een van de titels die Jezus toekomt nader bekijken. Jezus had veel titels die met hem geassocieerd werden. Misschien is de meest bekende titel van Hem wel ‘Christus’. Maar er is een andere titel aan hem gegeven die opvalt. We zien dit in het Evangelie van Johannes, als Johannes de Doper zegt:

De volgende dag zag Johannes (de Doper) Jezus naar hem toe komen en zei: “Zie het Lam Gods dat de zonde van de wereld wegneemt. Deze is het waarvan ik zei: Na mij komt een man die er eerder was dan mij, want Hij was er al voordat ik geboren was’”.(Johannes 1:29-30)

Met andere woorden, Jezus was ook bekend als ‘Het Lam Gods’. Kijk nu naar het einde van Jezus leven. Waar werd hij gearresteerd en gekruisigd? Het was in Jeruzalem (zoals wij gezien hebben op dezelfde ‘berg Moria’). Het wordt duidelijk gezegd gedurende zijn arrestatie:

Toen hij [Pilatus] vernam dat Jezus uit het machtsgebied van Herodus kwam stuurde hij Hem naar Herodus, die in die dagen eveneens in Jeruzalem verbleef. (Lucas23:7)

Met andere woorden, de arrestatie, rechtzaak, en veroordeling van Jezus gebeurden in Jeruzalem (waar de berg Moria is). De Romeinse historicus Tacitus erkende de plaats van Jezus` kruisiging als `Judea`, de Romeinse provincie waarvan Jeruzalem de hoofdstad was. Hij schrijft:

`….Christus, de grondlegger van de naam, werd gedood door Pontius Pilatus, procurateur van Judea in de regio van Tiberius; maar het fatale bijgeloof, een tijd lang onderdrukt, brak weer los, niet alleen door Judea…`(Tacitus. Annals XV.44. Hij was een Romeinse geschiedschrijver die dit schreef in 116 AD)

Dus de dood van Jezus wordt in Judea geplaatst door niet-Bijbelse geschiedkundigen, en dat is overeenkomstig de Evangelieën die het in Jerusalem plaatsen. De plaats van de terechtstelling van Jezus werd niet zo maar verzonnen door de Evangelieschrijvers om het te laten passen bij het verhaal van Abraham.

Laten we terugkeren naar Abraham. Waarom zette hij de plaats in de toekomstige tijd “de Heer zal voorzien”? Hoe kon hij weten dat er daar iets `voorzien`zou worden in de toekomst, dat een exact spiegelbeeld zou zijn van het drama dat hij zelf meemaakte op de berg Moria? Denk er eens over na: in dat drama wordt Isaäk gespaard voor de dood omdat het lam in zijn plaats gedood wordt. Twee duizend jaar later wordt Jezus het `Lam Gods’ genoemd en wordt gearresteerd en sterft op precies diezelfde plaats – zodat jij en ik kunnen leven! Zowel Abraham als Mozes beweren dat God het aan hen had geopenbaard.

Een Goddelijke Geest Openbaart Zichzelf

En het lijkt er inderdaad op dat er een Geest is die deze twee gebeurtenissen, 2000 jaar in tijd gescheiden, aan elkaar koppelt.

Het brandoffer van Abraham was een teken dat wees naar 2000 jaar later om ons te laten denken aan de dood van Jezus.

Het brandoffer van Abraham was een teken dat wees naar 2000 jaar later om ons te wijzen op de dood van Jezus.

Maar wat dit zo uniek maakt, is dat de eerste gebeurtenis verwijst naar de tweede gebeurtenis 2000 jaar later. We weten dat de eerdere was opgezet om naar de latere te verwijzen, omdat zowel Abraham als Mozes de naam gaven: “De Heer zal voorzien” kijkend naar de toekomst. Het voorbeeld illustreert hoe de gebeurtenissen uit het verleden zinspelen op die van de toekomst, zo gearrangeerd om ons aan het laatste gebeuren te doen denken.

 

Goed Nieuws voor jou en mij

Deze uitleg is ook treffend om een meer persoonlijke reden. Aan het einde van het gesprek verklaart God aan Abraham dat

”…in uw nageslacht zullen alle volken der aarde worden gezegend, omdat gij naar mijn stem hebt geluisterd ”. (Genesis 22:18)

Als je tot een van de volken van de aarde hoort (en dat doe je) dan zul je hier aandacht aan moeten besteden, want de belofte is dat je een zegening van God zelf krijgt! Zelfs de mogelijkheid van een zegening van God, zou ons moeten bewegen om dit verder uit te willen zoeken.

Maar hoe wordt deze zegening gegeven? Om te beginnen, het woord ‘nageslacht’ is hier enkelvoudig. Het is niet ‘nageslachten’ zoals in vele afstammelingen of volken, maar enkelvoudig zoals ‘hij’, en niet door vele mensen of groepen van mensen zoals in ‘zij’. En nogmaals, dit wijst op ‘iemand uit uw nageslacht’, naar Jezus, die afstamt van Abraham. En net zoals de ram Isaäk redde van de dood door in zijn plaats te sterven, zo redt ‘het Lam van God’, ons van de dood door zijn eigen dood. Dat het Goede Nieuws van het Evangelie vooraf is aangekondigd sluit de mogelijkheid van toeval uit in het verhaal van het offer van Isaäk op de berg Moria, dezelfde plaats waar 2000 jaar later het ultieme offer werd gebracht.

En het is niet alleen in het verhaal van Abraham waar dit gebeurt, we zien het ook in het Pascha (het Paas-) verhaal van Moses in Egypte  – een van de bekendste verhalen in de Bijbel.